Cách tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công năm 2026 [NEW]

Thực hành Thuế 2026

Cách Tính Thuế Thu Nhập Cá Nhân Từ Tiền Lương, Tiền Công Năm 2026

Luật 109/2025/QH15 & NĐ 253/2026/NĐ-CP Thời gian đọc: 8 phút

Từ năm 2026, quy định tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với tiền lương, tiền công được áp dụng theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 (sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16), Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC. Bài viết tổng hợp chi tiết công thức, các khoản miễn thuế, mức giảm trừ gia cảnh mới và ví dụ tính toán thực tế cho từng nhóm đối tượng.

1. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế

Thời điểm tính thuế TNCN là thời điểm doanh nghiệp thực trả lương hoặc thời điểm người lao động thực nhận thu nhập (bao gồm cả các khoản lợi ích, trợ cấp, phụ cấp), không căn cứ theo tháng phát sinh ngày công làm việc.

📌 Ví dụ về thời điểm ghi nhận:

  • Lương tháng 06/2026 trả vào đầu tháng 07/2026 ➔ Tính thuế vào tháng 07/2026 và kê khai kỳ Quý 3/2026.
  • Lương tháng 12/2025 được trả vào tháng 01/2026 ➔ Áp dụng mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế suất của năm 2026 (năm thực trả).

2. Ba cách tính thuế tương ứng với ba nhóm đối tượng

📄

Nhóm 1: HĐLĐ ≥ 3 tháng

Cá nhân cư trú ký HĐLĐ từ 3 tháng trở lên ➔ Áp dụng Biểu thuế lũy tiến từng phần.

📝

Nhóm 2: HĐLĐ < 3 tháng / CTV

Cá nhân cư trú ký hợp đồng thử việc, khoán việc, CTV… ➔ Khấu trừ 10% cố định từ 5 triệu/lần.

🌐

Nhóm 3: Không cư trú

Cá nhân không cư trú tại Việt Nam ➔ Khấu trừ 20% toàn phần trên thu nhập chịu thuế.

3. Cách tính thuế cho nhóm ký HĐLĐ từ 3 tháng trở lên

CÔNG THỨC TỔNG QUÁT TÍNH THUẾ TNCN
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất (lũy tiến)
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Các khoản giảm trừ
Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập − Các khoản được miễn thuế

3.1. Các khoản thu nhập được miễn thuế thường gặp

  • Tiền ăn giữa ca/ăn trưa: Nếu chi bằng tiền mặt, mức miễn tối đa từ 01/7/2026 là 1.200.000 VNĐ/người/tháng (phần vượt tính thuế). Nếu DN tự tổ chức nấu ăn/cấp suất ăn thì miễn toàn bộ.
  • Tiền điện thoại: Miễn theo mức quy định trong HĐLĐ, quy chế tài chính. Phần chi vượt mức quy định phải tính thuế.
  • Tiền trang phục: Chi bằng tiền mặt miễn tối đa 5.000.000 VNĐ/người/năm; chi bằng hiện vật miễn toàn bộ.
  • Công tác phí: Chi theo hóa đơn chứng từ thực tế hoặc mức khoán trong quy chế nội bộ được miễn thuế.
  • Tiền thuê nhà trả thay: Tính vào thu nhập chịu thuế theo số thực chi nhưng tối đa không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế (chưa gồm tiền nhà).
  • Lương làm thêm giờ, ban đêm: Miễn phần tiền lương trả cao hơn so với mức lương làm việc ngày bình thường.

3.2. Các khoản giảm trừ năm 2026

Giảm trừ gia cảnh

• Bản thân: 15,5 triệu VNĐ/tháng (186 triệu VNĐ/năm).
• Người phụ thuộc: 6,2 triệu VNĐ/tháng/người (phải đăng ký hợp lệ).

Bảo hiểm & Chi phí khác

• Bảo hiểm bắt buộc: 10.5% (8% BHXH + 1.5% BHYT + 1% BHTN).
• Y tế: Tối đa 23 triệu VNĐ/năm.
• Giáo dục – Đào tạo: Tối đa 24 triệu VNĐ/năm.

3.3. Biểu thuế suất lũy tiến từng phần (Áp dụng từ 01/01/2026)

Bậc TNTT / Năm (Triệu VNĐ) TNTT / Tháng (Triệu VNĐ) Thuế suất Công thức tính nhanh / Tháng
1 Đến 120 Đến 10 5% TNTT × 5%
2 Trên 120 đến 360 Trên 10 đến 30 10% (TNTT × 10%) – 0,5 triệu
3 Trên 360 đến 720 Trên 30 đến 60 20% (TNTT × 20%) – 3,5 triệu
4 Trên 720 đến 1.200 Trên 60 đến 100 30% (TNTT × 30%) – 9,5 triệu
5 Trên 1.200 Trên 100 35% (TNTT × 35%) – 14,5 triệu
📌 VÍ DỤ MINH HỌA TÍNH THUẾ TNCN THỰC TẾ

Thông tin thu nhập của Anh Tuấn (Ký HĐLĐ 24 tháng, có 1 người phụ thuộc):

  • Lương chính: 25.000.000đ | Phụ cấp ăn trưa: 900.000đ
  • Phụ cấp xăng xe: 300.000đ | Phụ cấp điện thoại: 200.000đ | Thưởng lễ: 500.000đ
Các bước tính toán chi tiết:
1. Tổng thu nhập: 25.000.000 + 900.000 + 300.000 + 200.000 + 500.000 = 26.900.000 VNĐ.
2. Miễn thuế: 900.000 (ăn trưa < 1,2 tr) + 200.000 (điện thoại) = 1.100.000 VNĐ.
3. Thu nhập chịu thuế: 26.900.000 − 1.100.000 = 25.800.000 VNĐ.
4. Các khoản giảm trừ: Bản thân (15,5 tr) + 1 NPT (6,2 tr) + BHXH 10,5% (2.625.000đ) = 24.325.000 VNĐ.
5. Thu nhập tính thuế (TNTT): 25.800.000 − 24.325.000 = 1.475.000 VNĐ.
6. Thuế TNCN nộp: TNTT 1.475.000đ thuộc Bậc 1 (5%) ➔ 1.475.000 × 5% = 73.750 VNĐ.

4. HĐLĐ dưới 3 tháng hoặc Hợp đồng dịch vụ, CTV (Khấu trừ 10%)

Áp dụng cho cá nhân cư trú không ký HĐLĐ, ký HĐLĐ dưới 3 tháng, hoặc ký hợp đồng khoán việc, dịch vụ, cộng tác viên, học nghề…

⚠️ Quy định khấu trừ & Cam kết thu nhập:

• Khi chi trả từ 5.000.000 VNĐ/lần trở lên, doanh nghiệp phải khấu trừ 10% trên tổng thu nhập trước khi trả tiền.

• Nếu cá nhân đủ điều kiện làm Cam kết thu nhập (ước tính tổng thu nhập sau khi trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế), doanh nghiệp sẽ tạm thời không khấu trừ 10% thuế.

5. Cách tính cho cá nhân không cư trú

Đối với cá nhân không cư trú, thuế TNCN được xác định theo tỷ lệ cố định, không áp dụng giảm trừ gia cảnh hay biểu thuế lũy tiến:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập chịu thuế × 20%

6. Kết luận & Lời khuyên cho Kế toán

Logic tính thuế TNCN năm 2026 giữ nguyên cấu trúc 3 nhóm đối tượng nhưng cập nhật các hạn mức quan trọng như mức giảm trừ bản thân (15,5 triệu/tháng), người phụ thuộc (6,2 triệu/tháng) và tiền ăn ca (1,2 triệu/tháng). Kế toán cần rà soát lại quy chế lương thưởng để tối ưu chi phí thuế hợp lệ cho người lao động.

* Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung căn cứ theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC. Doanh nghiệp nên tham khảo thêm hướng dẫn thực tế từ cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

💬 Góp ý

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat Zalo

0708.260.787

🛠️

Thông báo

Hệ thống đang bảo trì, vui lòng thử lại sau!