1. Các đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm

Các doanh nghiệp, tổ chức sau đây phải được doanh nghiệp kiểm toán hoặc chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm:

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
• Tổ chức tín dụng thành lập và hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng (bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam).
• Tổ chức tài chính & Bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.
• Thị trường chứng khoán: Công ty đại chúng, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán.
• Doanh nghiệp quy mô lớn: Doanh nghiệp thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí về lao động, doanh thu và tài sản.

Mức tiêu chí xác định Doanh nghiệp quy mô lớn bắt buộc kiểm toán

2. Nguyên tắc xác định các tiêu chí về lao động, doanh thu, tài sản

Để xác định chính xác một doanh nghiệp có thuộc diện “quy mô lớn” hay không, các chỉ tiêu được tính toán theo nguyên tắc pháp lý sau:

1. Số lao động tham gia BHXH bình quân năm: Bằng tổng số lao động tham gia BHXH của tất cả các tháng trong năm trước liền kề chia cho 12. Số lao động từng tháng xác định tại thời điểm cuối tháng căn cứ trên chứng từ nộp BHXH.
2. Tổng doanh thu của năm: Xác định theo Báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề, được lập theo quy định pháp luật về kế toán.
3. Tổng tài sản: Xác định tại thời điểm cuối năm tài chính, theo Báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề.

3. Các đối tượng bắt buộc kiểm toán khác

Ngoài các nhóm nêu trên, pháp luật quy định một số đối tượng khác bắt buộc phải kiểm toán BCTC hàng năm hoặc báo cáo quyết toán dự án hoàn thành:

• Doanh nghiệp nhà nước: Kiểm toán BCTC hàng năm (trừ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước).
• Dự án sử dụng vốn nhà nước: Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước phải kiểm toán báo cáo quyết toán dự án hoàn thành (trừ lĩnh vực bí mật nhà nước).
• Doanh nghiệp có vốn góp từ Tập đoàn/Tổng công ty nhà nước: Doanh nghiệp mà Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính.
• Doanh nghiệp có vốn góp từ Công ty đại chúng/Chứng khoán: Doanh nghiệp mà các tổ chức niêm yết, tổ chức phát hành, tổ chức kinh doanh chứng khoán nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính.
• Doanh nghiệp kiểm toán: Bản thân các doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam phải thực hiện kiểm toán BCTC hàng năm của chính mình.

* Bài viết mang tính chất hướng dẫn, tổng hợp quy định pháp luật; không thay thế văn bản tư vấn pháp lý – kiểm toán chính thức cho từng trường hợp cụ thể.