Báo Cáo Tài Chính Của Những Đối Tượng Nào Bắt Buộc Phải Được Kiểm Toán?
Theo quy định pháp luật hiện hành, không phải mọi doanh nghiệp đều bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm, mà chỉ áp dụng đối với một số nhóm đối tượng cụ thể. Căn cứ Nghị định 17/2012/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 90/2025/NĐ-CP), KNP PMC xin tổng hợp chi tiết các đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính và nguyên tắc xác định mới nhất dưới đây.
1. Các đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm
Các doanh nghiệp, tổ chức sau đây bắt buộc phải được kiểm toán bởi doanh nghiệp kiểm toán hoặc chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam đối với báo cáo tài chính hàng năm:
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Bao gồm tất cả các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam có nhà đầu tư nước ngoài sở hữu vốn góp/cổ phần.
- Tổ chức tín dụng: Thành lập và hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng, bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
- Tổ chức tài chính & Bảo hiểm: Tổ chức tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.
- Thị trường chứng khoán: Công ty đại chúng, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán.
- Doanh nghiệp quy mô lớn: Thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí sau:
- Số lao động tham gia BHXH bình quân năm từ 200 người trở lên.
- Tổng doanh thu năm từ 300 tỷ đồng trở lên.
- Tổng tài sản từ 100 tỷ đồng trở lên.
2. Nguyên tắc xác định các tiêu chí về lao động, doanh thu, tài sản
Để xác định doanh nghiệp có thuộc diện “doanh nghiệp quy mô lớn” phải kiểm toán hay không, các tiêu chí được tính theo nguyên tắc cụ thể như sau:
📐 Hướng dẫn xác định 3 tiêu chí quy mô:
- Số lao động tham gia BHXH bình quân năm: Bằng tổng số lao động tham gia BHXH của tất cả các tháng trong năm trước liền kề chia cho 12. Số lao động của từng tháng được xác định tại thời điểm cuối tháng, căn cứ trên chứng từ nộp BHXH nộp cho cơ quan BHXH.
- Tổng doanh thu của năm: Xác định theo Báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề, được lập theo đúng quy định pháp luật về kế toán.
- Tổng tài sản: Xác định tại thời điểm cuối năm tài chính, căn cứ theo Báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề.
3. Các đối tượng bắt buộc kiểm toán khác
Ngoài các nhóm nêu trên, một số đối tượng sau cũng bắt buộc phải kiểm toán BCTC hàng năm hoặc báo cáo quyết toán dự án hoàn thành:
- Doanh nghiệp nhà nước: Kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm (trừ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước).
- Dự án sử dụng vốn nhà nước: Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước phải kiểm toán báo cáo quyết toán dự án hoàn thành (trừ lĩnh vực bí mật nhà nước).
- Công ty con / liên kết của Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước: Doanh nghiệp, tổ chức mà tập đoàn, tổng công ty nhà nước nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính.
- Công ty con / liên kết của Tổ chức niêm yết: Doanh nghiệp mà các tổ chức niêm yết, tổ chức phát hành, tổ chức kinh doanh chứng khoán nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính.
- Bản thân doanh nghiệp kiểm toán: Doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam bắt buộc phải kiểm toán BCTC hàng năm của chính mình.
📌 Lời khuyên cho Ban Giám đốc & Kế toán trưởng
Doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc kiểm toán cần lựa chọn đơn vị kiểm toán độc lập đủ điều kiện hành nghề trước khi kết thúc năm tài chính. Việc chậm trễ kiểm toán hoặc không thực hiện kiểm toán đúng quy định có thể dẫn đến các mức xử phạt hành chính theo Nghị định xử phạt vi phạm trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập.
* Bài viết mang tính chất tổng hợp và hướng dẫn theo Nghị định 17/2012/NĐ-CP và Nghị định 90/2025/NĐ-CP; không thay thế thư tư vấn pháp lý/kiểm toán chính thức cho từng trường hợp doanh nghiệp cụ thể.
Quý Doanh nghiệp cần tư vấn rà soát điều kiện kiểm toán bắt buộc hoặc kết nối Dịch vụ Kiểm toán Báo cáo Tài chính uy tín?
📞 Liên hệ KNP PMC để được hỗ trợ chuyên sâu ngay
